PIERWSZA POMOC

Pierwsza pomoc to podstawowe czynności wykonywane przed przybyciem lekarza, pogotowia ratunkowego lub innych wykwalifikowanych osób mające na celu ratowanie zdrowia bądź życia ludzi, którzy odnieśli obrażenia lub nagle zachorowali.

Głównymi celami udzielania pierwszej pomocy są:

  • ochrona ludzkiego życia
  • ograniczanie skutków obrażeń lub choroby
  • przygotowanie do dalszego postępowania lekarskiego.

 

Postępuj zawsze ze złotą maksymą „primum non nocere” – po pierwsze nie szkodzić. Musisz także przyjąć zasadę skalkulowanego zagrożenia życia. Zawsze wybieraj takie postępowanie, które będzie korzystne dla większości poszkodowanych. Nie wolno ci natomiast zastosować jakiejś niepewnej metody, tylko po to, żeby zrobić cokolwiek.

 

Ocena sytuacji i troska o zabezpieczenie miejsca wypadku:

  • szybko, spokojnie ustalić co się stało,
  • zlokalizować zagrożenia dla siebie i dla poszkodowanego (np. przy wypadku drogowym – rozstawić trójkąt ostrzegawczy, włączyć światła awaryjne, przy porażeniu prądem elektrycznym odłączyć napięcie głównym wyłącznikiem, w trakcie pożaru znaleźć miejsce dla poszkodowanego poza zasięgiem płomieni, czy szkodliwego dymu)
  • zabezpieczyć miejsce wypadku, rozpoznać liczbę poszkodowanych i ich stan,
  • nie narażać się na niebezpieczeństwo – samoochrona ratownika (np. założenie rękawiczek, nie wchodzenie do pomieszczeń, gdzie istnieje podejrzenie ulatniania się gazu).

Podczas wykonywania wszelkich czynności przy poszkodowanym powinniśmy mieć założone lateksowe lub foliowe rękawiczki jednorazowego użytku (ewentualnie skorzystać z woreczka foliowego). Chronią nas one przed bezpośrednim kontaktem z płynami ustrojowymi, wydzielinami i wydalinami poszkodowanego (możemy tą drogą zarazić się wieloma chorobami, np. wirusowym zapaleniem wątroby, AIDS).

Ocena stanu poszkodowanego i sprawdzanie czynności życiowych:

  • sprawdzanie czy poszkodowany jest przytomny

 

spróbuj porozmawiać, zadaj zdecydowa nie i głośno pytania: „co się stało ?”, „jak się nazywasz ?” lub: „otwórz oczy”, klepnij lekko poszkodowanego w ramię lub klaśnij rękoma nad głową poszkodowanego; jeżeli poszkodowany nie reaguje na te bodźce to nasuwa się wniosek, że jest nieprzytomny. Poszkodowany nieprzytomny to osoba, która uległa wypadkowi, z którą nie można nawiązać żadnego kontaktu i która nie reaguje na bodźce zewnętrzne.

  • oczyszczenie jamy ustnej i udrożnienie dróg oddechowych

 

jedną rękę kładziemy na żuchwę, drugą na czoło poszkodowanego (rękoczyn czoło-żuchwa) a następnie przekręcamy głowę poszkodowanego twarzą w stronę przeciwną od siebie, otwieramy usta i dwoma palcami drugiej ręki owiniętymi, np. w gazik, folię, wygarniamy zawartość jamy ustnej, np. część pokarmu, sztuczną szczękę, gumę do żucia, a następnie powracamy do pozycji wyjściowej; rękoczynem czoło-żuchwa płynnie, efektywnie i z wyczuciem odchylamy głowę do tyłu: wyjątek – podejrzenie o uraz kręgosłupa – w tym przypadku musisz unikać poruszania głową,

  • sprawdzanie czy poszkodowany oddycha

 

dorosły człowiek oddycha przeciętnie jeden raz w ciągu pięciu sekund. W celu stwierdzenia obecności oddechu u poszkodowanego przybliżamy ucho do twarzy poszkodowanego (jego nosa i ust), jednocześnie starając się zaobserwować ruchy oddechowe klatki piersiowej. Możemy też spróbować wyczuć oddech na własnym policzku. Dodatkowo jedną rękę trzymamy płasko na nadbrzuszu i staramy się wyczuć ruchy powłok brzusznych towarzyszące oddychaniu. Kontrola oddechu powinna trwać co najmniej 5-10 sekund,

  • sprawdzanie czy poszkodowany ma tętno

 

tętno człowieka dorosłego wynosi przeciętnie 60 – 80 uderzeń na minutę. U poszkodowanego tętno badamy na tętnicy szyjnej. Tętnice tę odnajdujemy na szyi, tuż obok krtani. Do tego miejsca przykładamy dwa palce i staramy się wyczuć pulsowanie, przez 5 – 10 sekund.

  • badanie szczegółowe poszkodowanego

 

badanie poszkodowanego wykonujemy w celu stwierdzenia lub wykluczenia u poszkodowanego urazów, np.: złamań, krwotoków zewnętrznych, itp. Prowadzimy je dokładnie. Podczas badania poszkodowanego należy cały czas obserwować twarz poszkodowanego. Osoba nieprzytomna może zareagować na ból widocznym grymasem twarzy lub jękiem.

Wezwanie pomocy:
Zadzwoń natychmiast, by wezwać pomoc:

  • numer pogotowia ratunkowego: 999
  • numer policji: 997, (tel. kom. 112),
  • numer straży pożarnej: 998, (wszystkie połączenia z tel. alarmowymi są bezpłatne, z komórki na kartę dodzwonisz sie nawet jeśli nie masz ani jednego grosza na koncie!)

Meldunek o wypadku powinien zawierać następujące dane:

  • miejsce wypadku,
  • rodzaj wypadku (np. zderzenie się samochodów, upadek z drabiny, utonięcie. atak padaczki, itp.),
  • liczba poszkodowanych i ich stan,
  • informacja o udzielonej dotychczasowo pomocy,
  • dane personalne osoby wzywającej pomoc.Nigdy nie odkładaj pierwszy słuchawki!!! Transportem poszkodowanych i pomocą medyczną zajmuje się wykwalifikowany personel medyczny.

Pierwsza pomoc przy braku akcji serca i/lub oddechu:
Jeżeli brak akcji serca: rozpocznij uciskanie klatki piersiowej zgodnie z poniższym opisem:

 

1. Oceń bezpieczeństwo.

2. Sprawdź reakcję poszkodowanego.

Delikatnie potrząśnij za ramiona i głośno zadaj proste pytanie:
„Czy wszystko w porządku?”

3a. Jeżeli reaguje:
– Zostaw poszkodowanego w pozycji, w której go zastałeś, o ile nie zagraża mu żadne niebezpieczeństwo;
– Dowiedz się jak najwięcej o stanie poszkodowanego i wezwij pomoc, jeśli będzie potrzebna, l regularnie oceniaj jego stan.

3b. Nie reaguje:
– Głośno zawołaj o pomoc;
– Odwróć poszkodowanego na plecy, a następnie udrożnij jego drogi oddechowe, wykonując odgięcie głowy i uniesienie żuchwy;

A) Umieść jedną rękę na czole poszkodowanego i delikatnie odegnij jego głowę do tyłu, pozostawiając wolny kciuk i palec wskazujący tak, aby zatkać nimi nos, jeżeli potrzebne będą oddechy ratunkowe,

B) opuszki palców drugiej ręki umieść na żuchwie poszkodowanego, a następnie unieś ją w celu udrożnienia dróg oddechowych.

4. Utrzymując drożność dróg oddechowych wzrokiem, słuchem i dotykiem poszukaj prawidłowego oddechu:

– oceń wzrokiem ruchy klatki piersiowej,
– nasłuchuj przy ustach poszkodowanego szmerów oddechowych,
– staraj się wyczuć ruch powietrza na swoim policzku.

W pierwszych minutach po zatrzymaniu krążenia poszkodowany może słabo oddychać lub wykonywać głośne, pojedyncze westchnięcia. Nie należy ich mylić z prawidłowym oddechem. Na ocenę wzrokiem, słuchem i dotykiem przeznacz nie więcej niż 10 sekund. Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości czy oddech jest prawidłowy, działaj tak, jakby był nieprawidłowy.

5a. Jeżeli oddech jest prawidłowy:
– ułóż poszkodowanego w pozycji bezpiecznej,

– wyślij kogoś lub sam udaj się po pomoc (wezwij pogotowie),
– regularnie oceniaj oddech.

5b. Nieprawidłowy oddech lub brak oddechu.

Wezwij służby ratunkowe lub zleć wykonanie tej czynności (z potwierdzeniem wykonania), wróć i rozpocznij uciskanie klatki piersiowej zgodnie z poniższym opisem:
– uklęknij obok poszkodowanego,
– ułóż nadgarstek jednej ręki na środku klatki piersiowej poszkodowanego,
– ułóż nadgarstek drugiej ręki na już położonym,

– spleć palce obu dłoni i upewnij się, że nie będziesz wywierać nacisku na żebra poszkodowanego,

– nie uciskaj nadbrzusza ani dolnego końca mostka,
pochyl się nad poszkodowanym, wyprostowane ramiona ustaw prostopadle do mostka i uciskaj na głębokość 4-5 cm,
– po każdym uciśnięciu zwolnij nacisk na klatkę piersiową, nie odrywając dłoni od mostka.

 

Powtarzaj uciśnięcia z częstotliwością 100/min (nieco mniej niż 2 uciśnięcia/s),
okres uciskania i zwalniania nacisku (relaksacji) mostka powinien być taki sam.

6a. Połącz uciskanie klatki piersiowej z oddechami ratowniczymi:

– po wykonaniu 30 uciśnięć klatki piersiowej udrożnij drogi oddechowe, odginając głowę i unosząc żuchwę,
– zaciśnij skrzydełka nosa, używając palca wskazującego i kciuka ręki umieszczonej na czole poszkodowanego,
– wdmuchuj powoli powietrze do ust poszkodowanego przez około 1 sekundę (tak jak przy normalnym oddychaniu), obserwując jednocześnie czy klatka piersiowa się unosi taki oddech ratowniczy jest efektywny, wykonaj 2 oddechy ratunkowe,
– kontynuuj uciskanie klatki piersiowej i oddechy ratownicze w stosunku 30 : 2.

6b. Resuscytację ograniczoną wyłącznie do uciśnięć klatki piersiowej możesz prowadzić w następujących sytuacjach:

Jeżeli nie jesteś w stanie lub nie chcesz wykonywać oddechów ratowniczych, zastosuj uciśnięcia klatki piersiowej.

Jeżeli stosujesz wyłącznie uciśnięcia klatki piersiowej, wykonuj je bez przerwy, z częstotliwością 100 uśnięć /min,

7. Kontynuuj resuscytację do czasu, gdy:
-przybędą wykwalifikowane służby medyczne i PRZEJMĄ DZIAŁANIA – nie przerywaj resuscytacji dopóki nie otrzymasz wyraźnego polecenia(!),
– poszkodowany zacznie prawidłowo oddychać,
– ulegniesz wyczerpaniu.

 

Pierwsza pomoc przy oparzeniach termicznych:
Objawy oparzenia termicznego:

  • rumień (zaczerwienienie skóry),
  • ból,
  • obrzęk,
  • pęcherze,
  • wstrząs (przy rozległych oparzeniach),
  • duszność, kaszel, trudności w oddychaniu (przy oparzeniach dróg oddechowych),
  • utrata przytomności.

 

Postępowanie przy oparzeniach termicznych

  • ak najszybciej schłodzić oparzone miejsce,
  • w trakcie schładzania usunąć odzież poprzez rozcięcie,
  • w trakcie schładzania usunąć pierścionki, kolczyki, itp.,
  • po zakończeniu schładzania rany oparzeniowe osłonić opatrunkiem jałowym lub hydrożelowym, schładzającym,
  • w miarę możliwości unieruchomić i unieść oparzoną część ciała,
  • w przypadku stwierdzenia objawów wstrząsu – blada spocona skóra, szybkie tętno, pobudzenie psychoruchowe – należy dziecko ułożyć w pozycji na wznak z uniesionymi kończynami dolnymi,
  • zapewnić komfort cieplny,
  • oparzonego należy chronić przed urazami wtórnymi,
  • w cięższych przypadkach (rozległe oparzenie, objawy wstrząsu) natychmiast powiadomić pogotowie ratunkowe.

 

W żadnym wypadku nie wolno:

  • odrywać przylgniętej do rany odzieży,
  • przekłuwać pęcherzy,
  • dotykać rany oparzeniowej,
  • smarować oparzonej skóry maściami, kremami, tłuszczami, piankami, białkiem jaja kurzego, ani alkoholem,
  • przy oparzeniach wewnętrznych i rozległych oparzeniach zewnętrznych podawać doustnie płynów lub pokarmów,
  • pozostawić poszkodowanego bez nadzoru.

Dodaj komentarz